Back
Luchtwegen: Buizen die lucht in en uit uw longen voeren
Alfa-1-antitrypsinedeficiëntie: Een zeldzame genetische vorm van COPD. Het is een erfelijke aandoening, wat betekent dat het wordt doorgegeven van ouder op kind. Mensen met deze aandoening hebben lage concentraties alfa-1-antitrypsine in hun bloed; dit is een beschermend eiwit dat in de lever wordt aangemaakt en helpt de longen te beschermen tegen schadelijke stoffen die u inademt.
Alveoli: Kleine longblaasjes waar de gasuitwisseling plaatsvindt. Hier komt zuurstof in het bloed en wordt koolstofdioxide – een afvalproduct – via uw ademhaling uit het lichaam verwijderd.
Ontstekingsremmend: Een term voor medicijnen (zoals corticosteroïden) die zwelling, roodheid of irritatie in het lichaam verminderen.
Antibiotica: Medicijnen die worden gebruikt om de groei van bacteriën te doden of te vertragen. Soms voorgeschreven aan patiënten met ongecontroleerde ernstige COPD.
Antitussiva: Medicijnen die helpen hoesten te verminderen of te stoppen. Ze worden ook wel hoestonderdrukkers genoemd en zijn vaak zonder recept verkrijgbaar.
Arteriële bloedgastest: Een bloedonderzoek dat meet hoe goed uw longen zuurstof aan uw bloed afgeven en koolstofdioxide verwijderen. Het monster wordt meestal uit een slagader in uw pols genomen. De resultaten kunnen helpen bepalen of u zuurstoftherapie nodig heeft.
Astma: Een longaandoening waarbij de luchtwegen ontstoken en vernauwd raken, waardoor het moeilijk wordt om te ademen. Mensen met astma hebben vaak ook andere aandoeningen, zoals chronische rhinosinusitis of allergische rhinitis (hooikoorts).
Astma-COPD overlap syndroom (ACOS): Mensen bij wie het astma-COPD overlap syndroom is vastgesteld, hebben symptomen van zowel astma als COPD. Het is een langdurige inflammatoire luchtwegaandoening die ernstiger kan zijn dan wanneer men slechts één van beide aandoeningen heeft.
Biologicals: Speciale medicijnen die via een injectie worden toegediend en die zich richten op specifieke delen van het immuunsysteem om ontstekingen te verminderen. Wordt gebruikt wanneer andere opties niet hebben gewerkt en nadat een specialist een gedetailleerde beoordeling van uw toestand heeft gemaakt.
Bronchodilatator: Een type medicatie dat de spieren rond de luchtwegen ontspant, waardoor deze zich openen en het ademen gemakkelijker wordt.
Cardioloog: Een arts die gespecialiseerd is in de zorg voor uw hart en bloedvaten.
Borstklachten: Problemen zoals hoesten, kortademigheid, piepende ademhaling of een beklemd gevoel op de borst – vaak gekoppeld aan longaandoeningen zoals astma of COPD.
Chronisch: Betekent dat iets lang duurt, vaak maanden of jaren. Het gaat meestal niet snel weg en kan steeds weer terugkomen.
Chronische bronchitis: Een aandoening waarbij de bekleding van de buizen die lucht naar de longen voeren, de bronchiën genoemd, ontstoken, vernauwd en gezwollen is. Bovendien wordt er extra slijm geproduceerd.
Chronische obstructieve longziekte (COPD): Een langdurige longziekte (vaak gekoppeld aan roken of vervuilde lucht) waarbij de luchtwegen en kleine longblaasjes in de longen beschadigd zijn, wat ademhalingsproblemen veroorzaakt.
Chronische rhinosinusitis (CRS): Een aandoening die wordt gedefinieerd door langdurige ontsteking in de neus en bijholten, wat symptomen veroorzaakt zoals een verstopte neus, loopneus, verlies van reukvermogen en gezichtspijn.
Comorbiditeiten: Andere aandoeningen of ziekten die tegelijkertijd met de hoofdaandoening voorkomen. Mensen met COPD kunnen bijvoorbeeld ook diabetes of hartaandoeningen hebben.
Cor pulmonale: Medische term voor rechtszijdig hartfalen, een hartprobleem dat kan voorkomen bij mensen met ernstige COPD. Het treedt op wanneer een langdurige longziekte het voor het hart moeilijker maakt om bloed door de longen te pompen, waardoor de rechterkant van het hart overbelast of verzwakt raakt.
CT-scan: Een beeldvormend onderzoek dat gedetailleerde foto's maakt van de binnenkant van uw lichaam (in dit geval uw longen) om te controleren op andere problemen of complicaties die symptomen kunnen veroorzaken of uw COPD moeilijker onder controle te houden maken.
Diagnose: Het proces waarbij een arts vaststelt welke gezondheidstoestand een persoon heeft.
Diafragmatische ademhaling: Een ademhalingstechniek waarbij het middenrif wordt gebruikt om langzaam en diep adem te halen. Het wordt ook wel buikademhaling genoemd. Het middenrif is een grote, koepelvormige spier aan de basis van de longen.
Differentiaaldiagnose: Een lijst van mogelijke aandoeningen die de symptomen van een patiënt zouden kunnen verklaren. Voordat COPD wordt bevestigd, zal uw arts ook andere aandoeningen overwegen die uw symptomen zouden kunnen veroorzaken.
Eosinofielen: Eosinofielen zijn een type witte bloedcel dat verantwoordelijk is voor ontstekingen. Mensen met een hoog gehalte aan eosinofielen kunnen soms in aanmerking komen voor een meer gespecialiseerde behandeling.
Emfyseem: Een longaandoening waarbij de kleine longblaasjes in de loop van de tijd beschadigd raken en zuurstof en koolstofdioxide niet goed meer uitwisselen, wat symptomen veroorzaakt zoals kortademigheid en een piepende ademhaling.
Endocrinoloog: Een gespecialiseerde arts die hormoon- en klierproblemen zoals diabetes behandelt.
KNO-arts: Een arts die gespecialiseerd is in aandoeningen van het oor, de neus en de keel.
Exacerbatie: Een plotselinge verergering of opvlamming van de symptomen. Als u begrijpt wanneer u een exacerbatie heeft, kunt u eerder uw arts raadplegen en indien nodig de medicatie aanpassen.
Opvlamming: Een plotselinge verergering van uw symptomen, ook wel een exacerbatie genoemd.
Gastro-oesofageale refluxziekte (GORZ): Een veelvoorkomende aandoening waarbij de maaginhoud omhoog stroomt in de slokdarm en brandend maagzuur veroorzaakt.
Hypoxische provocatietest (HCT) of High Altitude Simulation Test (HAST): Een test die meet hoe goed uw lichaam om kan gaan met lagere zuurstofniveaus, zoals tijdens een vliegreis. Het staat ook wel bekend als een 'fit-to-fly'-test. Het kan een indicatie geven of u zuurstoftherapie aan boord nodig heeft.
Immuunsysteem: De verdediging van uw lichaam tegen infecties en vreemde stoffen. Bij sommige ziekten, zoals astma, kan uw immuunsysteem overreageren, wat aanhoudende ontstekingen veroorzaakt.
Ontsteking: Zwelling of irritatie in de lichaamsweefsels, vaak als gevolg van de reactie van het immuunsysteem op infecties of irriterende stoffen.
Overgeërfd: Verwijst naar eigenschappen of een grotere kans op het ontwikkelen van bepaalde aandoeningen die via genen van ouders op kinderen worden doorgegeven.
-itis (achtervoegsel): Een medische uitgang die “ontsteking” betekent. Telkens wanneer u “-itis” in een woord ziet (zoals rinitis of sinusitis), geeft dit aan dat het genoemde weefsel of orgaan gezwollen of ontstoken is.
Irriterende stof: Een substantie of omgevingsfactor die COPD-symptomen kan uitlokken of verergeren door de luchtwegen te irriteren.
Langwerkende bèta-agonist (LABA): Een type COPD-medicatie die helpt de spieren rond de luchtwegen te ontspannen om ze te helpen openen. Het wordt vaak samen met een langwerkende muscarine-antagonist (LAMA) voorgeschreven, hetzij als twee afzonderlijke inhalatoren, hetzij als één enkele inhalator.
Langwerkende muscarine-antagonist (LAMA): Een type COPD-medicatie die de spieren in de luchtwegen ontspant, waardoor het ademen gemakkelijker wordt. Het wordt vaak samen met een langwerkende bèta-agonist (LABA) voorgeschreven, hetzij als twee afzonderlijke inhalatoren, hetzij als één enkele inhalator.
Longkanker: Een ziekte waarbij schadelijke cellen in de longen ongecontroleerd groeien. Het is een van de meest voorkomende en ernstige vormen van kanker. De symptomen kunnen vaak lijken op die van COPD en kunnen kortademigheid, een aanhoudende hoest en een piepende ademhaling omvatten.
Longvolumereductie: Een behandeling voor ernstig emfyseem waarbij beschadigd longweefsel wordt verwijderd of de luchttoevoer ernaartoe wordt geblokkeerd om de ademhaling en de kwaliteit van leven te verbeteren. Dit kan op twee manieren: door een bronchoscoop te gebruiken om kleine eenrichtingskleppen in bepaalde luchtwegen te plaatsen, of door de beschadigde delen van de long chirurgisch te verwijderen.
Mucolytica: Een type medicatie dat helpt slijm te verdunnen en los te maken, waardoor het gemakkelijker op te hoesten en uit de luchtwegen te verwijderen is.
Slijm: Een glibberige substantie die vooral wordt geproduceerd door slijmvliezen, zoals die van de neus, keel en longen, die het bevochtigt en beschermt. Slijm dat in de longen en keel wordt geproduceerd, wordt ook wel sputum genoemd.
Slijmproppen: Dikke klonten slijm die de luchtwegen blokkeren. Ze kunnen het ademen bemoeilijken door meer obstructie van de luchtwegen te veroorzaken.
Nasaal: Verwijst naar alles wat met de neus te maken heeft (bijvoorbeeld “neusspray”).
Neusendoscopie: Een procedure waarbij een dun slangetje met een camera voorzichtig in de neus wordt ingebracht om diep in de neusholten en bijholten te kijken.
Obstructief: Bij COPD betekent dit dat de luchtwegen gedeeltelijk vernauwd zijn, waardoor het moeilijker is voor lucht om in en uit de longen te stromen.
Obstructieve slaapapneu (OSA): Een aandoening waarbij de bovenste luchtweg tijdens de slaap kortstondig dichtklapt, wat herhaalde adempauzes veroorzaakt.
Beroepsgebonden: Met betrekking tot of veroorzaakt door iemands werk of activiteit.
Oedeem: Een ophoping van vocht. Het veroorzaakt zwelling in de enkels, benen en voeten. Het is een veelvoorkomende complicatie van ernstige COPD veroorzaakt door problemen zoals pulmonale hypertensie en rechtszijdig hartfalen.
Oraal: Met betrekking tot de mond. “Orale medicatie” wordt bijvoorbeeld via de mond ingenomen.
Osteoporose: Een aandoening die ervoor zorgt dat botten zwak en broos worden.
Vrij verkrijgbare medicijnen: Medicijnen die u zonder recept van een arts kunt kopen.
Zuurstofconcentrator: Een machine die wordt gebruikt voor zuurstoftherapie. Deze wordt geleverd met een lange slang zodat u zich door uw huis kunt verplaatsen terwijl u aangesloten blijft.
Zuurstoftherapie: Een medische behandeling die uw lichaam van extra zuurstof voorziet. Het wordt alleen voorgeschreven wanneer het zuurstofgehalte in uw bloed te laag is.
Pen (voorgevuld) of Spuit (voorgevuld): Hulpmiddelen die worden gebruikt om biologicals te injecteren. Voorgevuld betekent dat de juiste dosis al in het hulpmiddel zit, klaar voor gebruik.
Slijm (flegma): Dik slijm, ook wel sputum genoemd, dat uit de longen en luchtwegen komt. Het kan worden opgehoest wanneer u uw luchtwegen vrijmaakt, vooral tijdens een infectie aan de luchtwegen of wanneer u een longaandoening heeft.
Pulmonaal: Een medische term voor alles wat met de longen te maken heeft
Longfunctietest: Een diagnostische procedure die wordt gebruikt om te controleren hoe goed uw longen werken en om te helpen bij het diagnosticeren van longaandoeningen.
Pulmonale hypertensie: Medische term voor een hoge bloeddruk in de longslagaders.
Longrevalidatie: Een programma dat is ontworpen om uw longgezondheid en fysieke conditie te verbeteren. Het combineert training met voorlichting over uw aandoening en er zijn vaak verschillende zorgverleners bij betrokken die samenwerken in een multidisciplinair team.
Longarts: Een arts die gespecialiseerd is in longaandoeningen zoals astma of COPD, ook wel een 'pulmonoloog' genoemd.
Puls-oximetrie: Een snelle en pijnloze test waarbij een klein apparaatje op uw vingertop wordt geplaatst om het zuurstofgehalte in uw bloed te meten.
Lippenremmende ademhaling: Een ademhalingsoefening die u helpt uw ademhaling te vertragen en meer lucht in en uit te ademen. Het vermindert het aantal ademhalingen dat u neemt en houdt uw luchtwegen langer open.
Alarmsymptomen: Ernstige tekenen bij COPD (zoals moeite met lopen/praten, hoge koorts, blauwe/grijze lippen en/of vingernagels) die betekenen dat u onmiddellijk spoedeisende hulp moet zoeken.
Luchtwegverwijder (inhalator): Een snelwerkende inhalator die de luchtwegen snel opent om het ademen te vergemakkelijken. Deze worden voorgeschreven voor gebruik 'zo nodig' wanneer de symptomen opvlammen.
Noodpakket: Een set medicijnen die u thuis bewaart om te gebruiken als u een COPD-opvlamming ervaart. De medicijnen mogen alleen worden gestart in overeenstemming met de instructies van uw zorgverlener.
Rhinosinusitis: Ontsteking die zowel de neus (rhino) als de bijholten (sinusitis) aantast. Chronische rhinosinusitis (CRS) is wanneer dit langer dan 12 weken duurt. Wanneer de symptomen korter dan 12 weken aanwezig zijn, wordt het acute rhinosinusitis genoemd. Dit wordt vaak uitgelokt door een virale infectie (zoals een verkoudheid) of soms door bacteriën.
Meeroken: Rook die afkomstig is van sigaretten, sigaren of pijpen van andere mensen. Het wordt ook wel passief roken genoemd.
Gezamenlijke besluitvorming: Een gezamenlijk proces waarbij zorgverleners en patiënten samenwerken om geïnformeerde beslissingen over de zorg te nemen.
Kortwerkende bèta-agonist (SABA): Een snelwerkend medicijn dat de spieren rond uw luchtwegen ontspant, waardoor u gemakkelijker kunt ademen.
Kortwerkende muscarine-antagonist: Een snelwerkend medicijn dat 'zo nodig' moet worden gebruikt. Het helpt de spieren rond uw luchtwegen te ontspannen, waardoor het ademen gemakkelijker wordt.
Specialist: Een arts met een geavanceerde opleiding op een bepaald gebied, zoals KNO (keel, neus en oor), longen (pulmonologie) of allergie (allergologie).
Spirometrie: Een longfunctietest die de hoeveelheid lucht meet die u in één geforceerde ademhaling kunt uitblazen.
Steroïden: Medicijnen die worden gebruikt om aandoeningen te behandelen die roodheid en zwelling (ontsteking) in het lichaam veroorzaken, zoals COPD. Steroïden kunnen in verschillende vormen worden gebruikt, zoals tabletten (orale steroïden) of inhalatoren (inhalatiesteroïden).
Triggers: Dingen die uw COPD-symptomen kunnen uitlokken of verergeren, zoals infecties aan de luchtwegen, stof, dampen of koude lucht.
Piepende ademhaling: Een hoogfluitend geluid bij het ademen, vooral bij het uitademen.
Irriterende stoffen op de werkplek: Stof, chemicaliën, dampen of andere stoffen op het werk (of bij hobby's) die uw neus en luchtwegen kunnen irriteren, wat leidt tot ontstekingen en verergerde COPD-symptomen.
De informatie, inclusief maar niet beperkt tot tekst, afbeeldingen, illustraties en ander materiaal op deze website, is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden. Geen enkel materiaal op deze site is bedoeld als vervanging voor professioneel medisch advies, diagnose of behandeling en/of medische behandeling door een gekwalificeerde arts of zorgverlener. EUFOREA is geen medische organisatie en kan geen specifiek medisch advies aan patiënten verstrekken via internet en/of e-mail. Alle patiënten worden aangemoedigd om hun specifieke vragen aan hun persoonlijke artsen te stellen. EUFOREA presenteert deze informatie aan patiënten zodat zij hun eigen medische zorg kunnen begrijpen en eraan kunnen deelnemen. EUFOREA benadrukt nadrukkelijk dat de informatie op deze website geen vervanging is voor een grondige evaluatie en behandeling door een gekwalificeerde zorgverlener.
© 2025 - EUFOREA - Alle rechten voorbehouden. Alle inhoud op dit portaal, zoals tekst, afbeeldingen, logo's en illustraties, is eigendom van EUFOREA. Deze mag in geen enkele vorm, online of offline, worden gereproduceerd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, gewijzigd of gebruikt zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van EUFOREA.
