Belang van vroege herkenning

Hoewel COPD een veelvoorkomende aandoening is, blijven veel mensen ongediagnosticeerd. Symptomen ontwikkelen zich vaak geleidelijk en mensen realiseren zich mogelijk niet dat ze de ziekte hebben totdat deze een verder gevorderd stadium heeft bereikt. Deze vertraging in de diagnose treedt vaak op vanwege de langzame progressie van de symptomen, die mensen soms verwarren met veroudering of langdurig roken. Sommige mensen aarzelen mogelijk ook om medische hulp te zoeken omdat ze zich schuldig voelen over het roken. Een andere reden kan zijn dat de huisarts de symptomen in eerste instantie niet koppelt aan COPD, omdat ze kunnen lijken op die van andere aandoeningen. Als gevolg hiervan kan de huisarts spirometrie uitstellen, een essentieel onderzoek om COPD te bevestigen, wat de diagnose verder kan vertragen.

Het kennen van de vroege waarschuwingssignalen van COPD is belangrijk, vooral als u een hoger risico loopt op het ontwikkelen van COPD (zie onze module over Symptomen). Hoe eerder een zorgverlener COPD diagnosticeert, hoe sneller de behandeling kan beginnen om longschade te vertragen. Als u symptomen opmerkt, bespreek dit dan met uw zorgverlener. Op deze pagina leert u hoe zorgverleners COPD diagnosticeren, welke testen ze kunnen gebruiken en hoe ze COPD in verschillende stadia indelen.

Hoe wordt COPD gediagnosticeerd?

Om COPD te diagnosticeren, zal uw zorgverlener u een reeks vragen stellen, een lichamelijk onderzoek uitvoeren en specifieke testen aanbieden om de aandoening vast te stellen. Afhankelijk van de beschikbaarheid van de materialen in de praktijk, kan uw zorgverlener u ook doorverwijzen naar een specialist voor verder onderzoek.

Uw huisarts kan u vragen stellen zoals:

  • Welke symptomen u ervaart, wat deze lijkt uit te lokken (bijvoorbeeld fysieke activiteit of luchtweginfecties) en hoe lang u ze al heeft. Uw zorgverlener kan ook vragen hoe vaak uw symptomen zijn verergerd en hoe u deze opflakkeringen in het verleden heeft behandeld, vooral als u zorg heeft ontvangen van een andere zorgverlener.
  • Of uw symptomen van dag tot dag veranderen
  • Hoe uw symptomen uw dagelijks leven beïnvloeden
  • Of u risicofactoren voor COPD heeft, zoals roken of blootstelling aan stof en dampen op het werk
  • Uw medische voorgeschiedenis, inclusief frequente infecties aan de luchtwegen of allergische aandoeningen zoals hooikoorts, eczeem of astma
  • Of naaste familieleden COPD, andere longaandoeningen of leverziekten hebben
  • Eventuele ziekenhuisbezoeken die u heeft gehad voor ademhalingsproblemen

Om optimaal voorbereid te zijn op uw eerste consultatie, kunt u onze PDF-gids hier bekijken.

Als uw arts vermoedt dat u COPD heeft, kan deze enkele testen aanbevelen. Deze testen vallen over het algemeen in drie groepen: longfunctietesten, beeldvormend onderzoek en laboratoriumtesten.

Longfunctietesten (ook wel pulmonale functietesten genoemd):

  • Spirometrie: een type longtest die de hoeveelheid lucht meet die u in één geforceerde ademhaling kunt uitblazen. Zorgverleners gebruiken spirometrie om longziekten te diagnosticeren, waaronder COPD en astma. Deze test is essentieel om te bevestigen of u COPD heeft. Uw huisarts of een longarts moet de test altijd uitvoeren.
    Bij COPD maken ontsteking en vernauwing van de luchtwegen het moeilijker om lucht snel uit te blazen. Als uw resultaten lager zijn dan verwacht, kan uw zorgverlener u vragen de test te herhalen nadat u een bronchusverwijder heeft geïnhaleerd. Deze medicatie helpt de luchtwegen te openen. Bij mensen met astma kan de longfunctie na deze stap terugkeren naar normaal. Bij mensen met COPD verbetert dit meestal slechts gedeeltelijk. Uw zorgverlener zal de spirometrie regelmatig herhalen om uw COPD te monitoren en te evalueren hoe goed uw behandeling werkt.
  • Puls-oximetrie: Een klein apparaatje dat op de vingertop wordt geplaatst om het zuurstofgehalte in uw bloed te meten.
  • Longvolumetest: Deze test meet hoeveel lucht uw longen op verschillende momenten kunnen vasthouden tijdens het in- en uitademen. De test wordt meestal gedaan in een kleine cabine (vergelijkbaar met een telefooncel) waar u door een mondstuk ademt. Bij mensen met COPD kan het longvolume verhoogd zijn omdat niet alle lucht de longen kan verlaten, als gevolg van luchtwegvernauwing of 'air trapping' veroorzaakt door longschade.
  • Longdiffusietest: Deze meet hoe efficiënt twee gassen, zuurstof en kooldioxide, zich verplaatsen tussen de longen en de bloedbaan. Bij mensen met emfyseem is deze gasuitwisseling meestal verminderd.
  • 6-minuten wandeltest: Deze eenvoudige en goedkope test wordt gebruikt om uw inspanningscapaciteit te evalueren. Voor deze test wordt u gevraagd om gedurende 6 minuten zo ver mogelijk door een vlakke gang te lopen. Bij deze test worden meestal uw hartslag, kortademigheid en bloedzuurstofgehalte gemeten, naast de afgelegde afstand. De test is nuttig om de progressie van uw ziekte te volgen, de effecten van een longrevalidatieprogramma te evalueren en uw reactie op de behandeling te beoordelen.
  • Inspanningsstresstest: Deze test meet hoe goed uw hart en longen werken tijdens fysieke activiteit. Terwijl u traint op een loopband of hometrainer, wordt uw hart gemonitord en wordt uw longfunctie geëvalueerd om te zien hoe effectief deze de inspanning aanpakken.
  • Andere testen gebruikt bij de diagnose van astma: Het is belangrijk om astma uit te sluiten bij het beoordelen van COPD. Dit kan worden gedaan via specifieke testen zoals een bronchiale provocatietest of een FeNO-test (fractionele uitgeademde stikstofoxide). De resultaten van spirometrie kunnen ook helpen om onderscheid te maken tussen COPD en astma. Meer informatie over hoe astma wordt gediagnosticeerd vindt u hier.

Beeldvorming:

  • Röntgenfoto van de borstkas: Een röntgenfoto van de borstkas kan longveranderingen laten zien die door COPD zijn veroorzaakt. Het kan ook helpen om andere longziekten uit te sluiten.
  • Een CT-scan kan veranderingen in de longen laten zien die door COPD zijn veroorzaakt, zoals emfyseem of verdikking of verwijding van de grotere luchtwegen als gevolg van ontsteking. Het kan ook helpen om andere longziekten uit te sluiten. In sommige gevallen kunnen de resultaten behandelbeslissingen sturen. Bijvoorbeeld door aan te tonen of interventies zoals longvolumereductie met ventielen of chirurgie nuttig kunnen zijn. Veel mensen met COPD komen ook in aanmerking voor screening op longkanker met een lagedosis CT-scan.

Labtesten:

  • Arteriële bloedgastest meet hoe goed uw longen zuurstof aan uw bloed leveren en hoe effectief ze kooldioxide verwijderen. Voor deze test wordt een klein bloedmonster genomen uit een slagader in uw arm of pols.
  • Testen op een genetische aandoening: Als uw zorgverlener denkt dat een genetische aandoening uw ademhalingsproblemen kan veroorzaken, kan uw arts een bloedonderzoek aanvragen om te controleren op alfa-1-antitrypsinedeficiëntie.
  • Andere bloedtesten: Om erachter te komen wat uw symptomen kan veroorzaken of om andere aandoeningen uit te sluiten, kan uw zorgverlener nog meer bloedtesten aanvragen. Uw zorgverlener kan bijvoorbeeld uw aantal eosinofielen meten. Eosinofielen zijn een type witte bloedcel. Het kennen van uw eosinofielenniveau kan uw arts helpen beslissen welke medicijnen het beste voor u kunnen werken.

Uw zorgverlener zal waarschijnlijk ook onderzoeken of u een of meer andere ziekten heeft die vaak samen met COPD voorkomen. Dit gebeurt door u specifieke vragen te stellen en door aanvullende testen uit te voeren of aan te vragen. Deze kunnen bloeddrukmetingen, een elektrocardiogram (ECG), bloedsuikertesten of screening op aandoeningen zoals angst, depressie of osteoporose (zwakke of broze botten) omvatten.

Vragenlijsten

Om beter te begrijpen hoe uw symptomen uw dagelijks leven beïnvloeden, kan uw zorgverlener u vragen om een of meer vragenlijsten in te vullen. Voor COPD zijn de meest gebruikte instrumenten de COPD Assessment Test (CAT) en de modified Medical Research Council (mMRC) dyspneu-schaal. De CAT helpt evalueren hoeveel invloed COPD heeft op uw dagelijkse activiteiten en algemeen welzijn, terwijl de mMRC-schaal de mate van kortademigheid tijdens dagelijkse activiteiten beoordeelt.

Stadia van COPD

Helaas is COPD een progressieve ziekte, wat betekent dat het in de loop van de tijd verergert. De snelheid van progressie kan echter sterk variëren van persoon tot persoon.

Spirometrie is een type longfunctietest die zorgverleners gebruiken om COPD te diagnosticeren en de progressie van de ziekte te volgen. Tijdens de test blaast u zoveel mogelijk lucht uit in één geforceerde ademhaling. De test meet de hoeveelheid lucht die u in één seconde kunt uitblazen (FEV1) en vergelijkt deze met de verwachte waarde voor iemand zoals u. Deze vergelijking toont de mate van luchtstroomobstructie. Zorgverleners gebruiken deze waarden om het stadium van COPD te bepalen.

COPD-stadium
Betekenis
Uw FEV1-waarde*
Stadium 1
Lichte luchtstroomobstructie
≥ 80% voorspeld
Stadium 2
Matige luchtstroomobstructie
Tussen 50 – 80% voorspeld
Stadium 3
Ernstige luchtstroomobstructie
Tussen 30 – 50% voorspeld
Stadium 4
Zeer ernstige luchtstroomobstructie
30% voorspeld

* De waarde die door artsen wordt gebruikt om te zien hoe goed uw longen werken. Het meet hoeveel lucht u kunt uitblazen in de eerste seconde van een krachtige, snelle ademhaling na diep inademen

Houd er rekening mee dat luchtstroomobstructie slechts één onderdeel is van hoe zorgverleners de ernst van COPD beoordelen. In het verleden vertrouwden artsen voornamelijk op longfunctietesten om te beslissen welke behandelingen voor u zouden kunnen werken, maar uw symptomen komen niet altijd overeen met de mate van luchtstroombeperking. Om deze reden wordt COPD niet langer alleen geclassificeerd op basis van longfunctieresultaten. Het nieuwe classificatiesysteem houdt ook rekening met hoeveel symptomen u heeft, hoe kortademigheid uw dagelijks leven beïnvloedt en uw risico op opflakkeringen (exacerbaties). Deze gecombineerde aanpak helpt artsen om vanaf het begin de meest geschikte behandeling te kiezen en legt meer nadruk op het voorkomen van toekomstige opflakkeringen.

Andere factoren die uw COPD ernstiger kunnen maken, zijn uw algehele conditie, de aanwezigheid van andere medische aandoeningen en roken.

Mensen met ernstige COPD hebben meestal meer uitgesproken symptomen. Ze zijn vaker kortademig of hebben last van hoesten of overmatig slijm. In de latere stadia van COPD kunt u ook andere, meer algemene symptomen ontwikkelen, zoals vermoeidheid, gewichtsverlies of gezwollen voeten of enkels (oedeem).

De informatie, inclusief maar niet beperkt tot tekst, grafische voorstellingen, afbeeldingen en ander materiaal op deze website, is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden. Geen enkel materiaal op deze site is bedoeld als vervanging voor professioneel medisch advies, diagnose of behandeling en/of medische behandeling door een gekwalificeerde arts of zorgverlener. EUFOREA is geen medische organisatie en kan geen specifiek medisch advies aan patiënten verstrekken via internet en/of e-mail. Alle patiënten worden aangemoedigd om hun specifieke vragen aan hun eigen arts te stellen. EUFOREA presenteert deze informatie aan patiënten zodat zij hun eigen medische zorg kunnen begrijpen en eraan kunnen deelnemen. EUFOREA benadrukt met klem dat de informatie op deze website geen vervanging is voor een grondige evaluatie en behandeling door een gekwalificeerde zorgverlener.

© 2025 - EUFOREA - Alle rechten voorbehouden. Alle inhoud op dit portaal, zoals tekst, grafische voorstellingen, logo's en afbeeldingen, is eigendom van EUFOREA. Deze mogen in geen enkele vorm, online of offline, worden gereproduceerd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, gewijzigd of gebruikt zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van EUFOREA.

Overzicht

button-block-bgcheckcheckmarkCME badgeCMEcmebadgeCMEdownloadeuforeatveyefacebookfaqglobeicon_1icon_2icon_3Middel 1iconmonstr-facebook-1iconmonstr-info-8iconmonstr-linkedin-1iconmonstr-twitter-1iconmonstr-video-13iconmonstr-youtube-1infographic-blueinfographic-blueinfographic-bulbinfographic-darkblueinforgraphic-yellowinstagramlinkedinpdfpinterestquestionmarksmartphonespotifytweetstwitteryoutube