Back
Leven met astma kan uitdagend zijn en helaas is er momenteel geen genezing mogelijk. De meeste mensen kunnen de aandoening echter effectief beheersen door een combinatie van medicatie, levensstijlveranderingen, preventieve maatregelen en ondersteuning. Het hoofddoel van de behandeling is om uw symptomen onder controle te houden, uw longfunctie te verbeteren en astma-aanvallen te voorkomen. Op de lange termijn zal een goede astmacontrole helpen om een achteruitgang van uw longfunctie te voorkomen.
Het onder controle houden van symptomen betekent dat ze uw dagelijks leven niet langer verstoren. Uw zorgverlener zal samen met u uw symptomen evalueren en uw behandelplan dienovereenkomstig aanpassen.
Met de opkomst van nieuwe behandelingsopties verschuift de focus in het medische veld naar een nieuw doel: astmaremissie. Astmaremissie is een toestand waarin symptomen minimaal of zelfs volledig afwezig zijn gedurende een langere periode. De medische gemeenschap is optimistisch dat het bereiken van remissie in de toekomst voor meer patiënten mogelijk zal worden.
Als uw behandeling goed werkt, kunt u het volgende verwachten:
Om uw astmacontrole te evalueren, kan uw zorgverlener u vragen om thuis een astmacontroledagboek bij te houden of een astmacontrolevragenlijst in te vullen. Dit helpt uw arts om uw behandeling aan te passen totdat een goede controle van de astmasymptomen is bereikt.
U kunt hier een kopie van deze documenten downloaden voor persoonlijk gebruik (toestemming voor verspreiding uitsluitend voor persoonlijk gebruik!):
De behandeling van astma bestaat meestal uit een combinatie van onderhoudsmedicatie (controllers) en noodmedicatie (relievers). De meeste medicijnen zitten in een inhalator, terwijl andere worden ingenomen in de vorm van tabletten of in sommige gevallen zelfs injecties. Een combinatie van medicijnen is vaak nodig om de effectiviteit te verhogen en bijwerkingen te verminderen. Dit kan worden bereikt door meerdere inhalatoren te gebruiken of door één enkel apparaat te gebruiken dat een combinatie van medicijnen toedient.
Veel mensen met astma moeten onderhoudsmedicatie of langetermijncontrollers gebruiken. Dit zijn medicijnen die dagelijks worden ingenomen om de ontsteking in de luchtwegen te verminderen, astmasymptomen te voorkomen en het risico op astma-opflakkeringen te minimaliseren.
(ook bekend als glucocorticoïden of corticosteroïden)
Inhalatiesteroïden verminderen na verloop van tijd de ontsteking in de luchtwegen. Ze verlagen de frequentie van astmasymptomen, verbeteren uw levenskwaliteit, verminderen het risico op ernstige astma-opflakkeringen en voorkomen dat de longfunctie op termijn achteruitgaat.
Inhalatiesteroïden werken lokaal in de luchtwegen, op de plaats van de ontsteking. Hierdoor komt er slechts een zeer lage dosis in de bloedbaan terecht, wat leidt tot weinig bijwerkingen. Spruw (een schimmelinfectie in de mond) is de meest voorkomende bijwerking, die u kunt voorkomen door na gebruik van uw inhalator uw mond te spoelen en te gorgelen met water. Heesheid of keelpijn kan ook voorkomen, maar is minder gebruikelijk. Deze bijwerkingen kunnen vaak worden beheerst door over te stappen op een ander type inhalator of door gebruik te maken van een voorzetkamer.
Mensen met ernstig astma kunnen hogere doses nodig hebben, wat het risico op zeldzame langetermijnbijwerkingen zoals osteoporose of cataract kan verhogen. Uw arts zal altijd proberen uw dosis zo laag mogelijk te houden om het risico te beperken. Als u zich zorgen maakt over bijwerkingen, bespreek dit dan met uw zorgverlener.
Langwerkende bèta-agonisten, ook wel langwerkende luchtwegverwijders genoemd, ontspannen de spieren rond de luchtwegen om deze te helpen openen. LABA's werken langer dan 12 uur, waarbij sommige binnen enkele minuten werken (formoterol), terwijl andere enkele uren nodig hebben voordat ze hun maximale effect bereiken (zoals salmeterol). Dit soort inhalatoren moet altijd samen met inhalatiesteroïden worden gebruikt, omdat ze niet inwerken op de onderliggende ontsteking.
Een enkele inhalator die zowel een inhalatiesteroïde als de langwerkende bèta-agonist formoterol bevat, kan worden gebruikt als dagelijkse onderhoudsmedicatie en kan ook worden ingezet als snelle verlichting bij astmasymptomen. Deze handige aanpak wordt 'Maintenance and Reliever Therapy (MART)' genoemd. Niet alle combinatie-inhalatoren zijn geschikt voor gebruik bij een astma-opflakkering, dus vraag zeker aan uw arts welke behandeling u als noodmedicatie moet gebruiken.
Er zijn zeer weinig veelvoorkomende bijwerkingen, en deze hebben de neiging te verbeteren nadat u de inhalator enkele weken heeft gebruikt. U kunt last krijgen van hoofdpijn, een snellere hartslag of een trillerig gevoel. Een juiste inhalatietechniek en het gebruik van een voorzetkamer kunnen bijwerkingen helpen voorkomen. Als u zich zorgen maakt over bijwerkingen, bespreek dit dan met uw zorgverlener.
Leukotrieen-modulatoren, zoals montelukast, werken door vernauwde luchtwegen te openen, de ontstekingsgraad te verlagen en de slijmproductie te verminderen. Deze medicatie wordt ingenomen in de vorm van tabletten. Ze zijn doorgaans minder effectief in het beheersen van astma vergeleken met inhalatiesteroïden, maar ze worden soms gebruikt als alternatief bij mild astma, met name bij patiënten met andere allergiesymptomen die ook reageren op dit type medicatie.
Ze hebben zeer weinig veelvoorkomende bijwerkingen, maar agitatie of depressie zijn beschreven. Als u zich zorgen maakt over bijwerkingen, bespreek dit dan met uw zorgverlener.
Langwerkende muscarine-antagonisten (LAMA's) werken door de spieren rond de luchtwegen te ontspannen. LAMA's zijn een type langwerkende luchtwegverwijder. Als u al een inhalatiesteroïde plus een LABA gebruikt en uw astma nog steeds niet onder controle is, kan uw zorgverlener een LAMA toevoegen.
De meest voorkomende bijwerking is een droge mond. Neem regelmatig slokjes water of probeer de speekselproductie te stimuleren door suikervrije kauwgom te kauwen of op een suikervrij hard snoepje te zuigen. Als u zich zorgen maakt over bijwerkingen, bespreek dit dan met uw zorgverlener.
Relievers, ook wel noodmedicatie genoemd, zijn inhalatoren die een medicijn bevatten dat de luchtwegen snel opent. Soms bevatten ze ook medicijnen om de ontsteking te verminderen, maar dit medicijn heeft meer tijd nodig om te werken.
Ontstekingsremmende noodmedicatie combineert snelwerkende medicijnen om de longen te openen (luchtwegverwijders, zoals formoterol of salbutamol/albuterol) met inhalatiesteroïden, die na verloop van tijd de zwelling en ontsteking in de luchtwegen verminderen. Dit type noodmedicatie wordt gepromoot door internationale astmarichtlijnen omdat, naast snelle verlichting, ook de onderliggende ontsteking tegelijkertijd wordt behandeld. Er is vastgesteld dat dit het aantal astma-aanvallen vermindert in vergelijking met het gebruik van alleen kortwerkende bèta-agonisten als noodmedicatie.
Deze noodmedicatie combineert twee medicijnen, dus bijwerkingen kunnen keelpijn, heesheid of spruw door de inhalatiesteroïde omvatten, en trillerigheid of een snelle hartslag door de luchtwegverwijder. Deze bijwerkingen zijn meestal mild en beheersbaar. Het spoelen en gorgelen met water na gebruik van uw inhalator of het gebruik van een voorzetkamer kan helpen deze te voorkomen. Als u zich zorgen maakt over bijwerkingen, bespreek dit dan met uw zorgverlener.
Kortwerkende bèta-agonisten (SABA's), zoals salbutamol/albuterol, verlichten astmasymptomen snel door de spieren rond uw luchtwegen te ontspannen, waardoor het ademen makkelijker wordt. Deze inhalatoren worden naar behoefte gebruikt voor snelle verlichting of vóór het sporten als dat uw astma uitlokt. U zou zich binnen enkele minuten beter moeten voelen. Het dagelijks gebruiken van een noodinhalator is niet zinvol en kan uw astma verergeren. Als u deze vaker dan twee keer per week nodig heeft, neem dan contact op met uw arts.
Sommige mensen kunnen zich een beetje trillerig voelen of een snellere hartslag opmerken na het gebruik van een SABA. Deze bijwerkingen zijn meestal van korte duur, maar kunnen ongemakkelijk aanvoelen — vooral wanneer u al te maken heeft met astmasymptomen. Als u zich zorgen maakt over bijwerkingen, bespreek dit dan met uw zorgverlener.
Wanneer astmasymptomen het dagelijks leven aanzienlijk blijven beïnvloeden ondanks verschillende behandelingen, het volgen van het voorgeschreven medicatieplan en het vermijden van bekende triggers, kunnen mensen met ernstig astma in aanmerking komen voor een aanvullende behandeling met biologicals. Biologicals zijn een type medicatie bestaande uit antilichamen die zich richten op specifieke delen van het immuunsysteem. Bij astma is het immuunsysteem overactief, en deze behandeling helpt die reactie te kalmeren. Biologicals worden via injectie toegediend en mogen alleen worden gestart onder toezicht van een specialist.
De beschikbaarheid en het vergoedingsbeleid verschillen van land tot land. Hoewel effectief, kan deze behandeling duur zijn en vervangt deze andere medicijnen niet volledig. Daarom wordt het vaak overwogen wanneer andere opties niet hebben gewerkt.
Soms vermindert een biological die voor astma wordt gegeven ook de symptomen van CRS en vice versa.
Bij het starten van een behandeling met biologicals zal uw zorgverlener u trainen in het toedienen van een dosis via injectie. Na een paar keer oefenen in het ziekenhuis, zult u de injecties meestal zelf thuis kunnen doen (vergelijkbaar met insuline-injecties voor diabetes). Omdat een juiste techniek essentieel is voor de werking van het medicijn en om ervoor te zorgen dat u de volledige dosis krijgt, hebben we video's gemaakt om u te helpen met de juiste techniek wanneer u die nodig heeft. Er zijn twee soorten injecties: (i) via een voorgevulde pen of (ii) via een voorgevulde spuit. De instructies hangen af van het apparaat dat u gebruikt.
Bronchiale thermoplastiek is een behandelingsoptie voor mensen met ernstig astma. Het wordt meestal alleen overwogen wanneer astma moeilijk onder controle te houden blijft, zelfs na gebruik van alle aanbevolen medicijnen, of als een persoon bepaalde geavanceerde behandelingen zoals biologicals niet kan gebruiken. Het is een procedure die wordt uitgevoerd in een gespecialiseerd centrum. Er wordt gebruikgemaakt van milde warmte om overtollig spierweefsel rond de luchtwegen te verwijderen. Door dit overtollige spierweefsel te verminderen, hebben de longen meer ruimte om uit te zetten. Dit zal u helpen gemakkelijker te ademen. De procedure wordt uitgevoerd onder plaatselijke verdoving (u bent wakker, maar voelt niets van de ingreep) en vindt meestal plaats in drie afzonderlijke sessies, met een paar weken ertussen. Het meest voorkomende risico is dat uw astmasymptomen tijdelijk kunnen verergeren voordat ze verbeteren.
Een astma-opflakkering, ook wel een astma-aanval genoemd, is een plotselinge verergering van uw astmasymptomen die het moeilijk kan maken om uw gebruikelijke dagelijkse activiteiten uit te voeren. Veelvoorkomende symptomen zijn hoesten, piepende ademhaling, benauwdheid op de borst en kortademigheid.
Als u thuis een piekstroommeter gebruikt, kan een opflakkering zich ook uiten als een daling van uw piekstroomwaarden onder een bepaald niveau.
Als bij u astma is vastgesteld, heeft u waarschijnlijk een astma-actieplan. Dit is een gepersonaliseerde gids die u vertelt welke stappen u moet ondernemen tijdens een opflakkering en wanneer u spoedeisende hulp moet inroepen. Het bevat vaak specifieke piekstroomwaarden, een percentage van uw persoonlijke record, om u te helpen weten hoe ernstig de situatie is.
De meeste mensen kunnen een astma-aanval beheersen met hun noodinhalator (zie hierboven). De dosering en frequentie van toediening moeten worden besproken met uw behandelend arts en moeten worden opgeschreven in een astma-actieplan. Als uw astma-aanval niet reageert op of zelfs verergert ondanks de noodbehandeling, is het belangrijk om professionele medische hulp in te roepen.
Bij aanzienlijke astma-aanvallen kunnen artsen een korte kuur (5 tot 10 dagen) orale steroïden aanbevelen naast uw reguliere astmabehandeling, om uw astmasymptomen snel te verminderen. Hoewel orale steroïden de zwelling in de luchtwegen snel kunnen verminderen, kunnen ze ook bijwerkingen veroorzaken, waardoor artsen ze meestal alleen gebruiken wanneer dat echt nodig is. Kortetermijnbijwerkingen zijn onder meer slapeloosheid, verhoogde eetlust en stemmingswisselingen.
Steroïden kunnen ook uw bloedsuikerspiegel doen stijgen, wat een belangrijk element is om rekening mee te houden als u ook diabetes heeft. Als u vaak orale steroïden nodig heeft of langdurige kuren volgt, loopt u een verhoogd risico op andere steroïde-gerelateerde bijwerkingen. Deze bijwerkingen kunnen gewichtstoename, botontkalking (osteoporose) en oogaandoeningen zoals cataract of glaucoom (verhoogde druk in het oog) zijn.
Uw zorgverlener zal samen met u uw astmabehandeling optimaliseren om de noodzaak voor herhaalde of langdurige kuren met orale steroïden zoveel mogelijk te beperken.
Er zijn veel andere behandelingen beschikbaar — sommige op recept, andere vrij verkrijgbaar — die beweren te helpen bij symptomen zoals hoesten of slijm. Denk hierbij aan hoestonderdrukkers, slijmoplossers (mucolytica) en middelen tegen verkoudheid. Deze verbeteren echter niet uw ademhaling en behandelen de vernauwing van de luchtwegen tijdens een astma-aanval niet. Daarom worden ze niet aanbevolen bij astma-aanvallen.
Sommige huismiddeltjes, zoals het inademen van stoom of het gebruik van essentiële oliën, kunnen verzachtend aanvoelen, maar ze verlagen het risico op ernstige astmasymptomen niet. Daarom adviseren artsen over het algemeen niet om deze te gebruiken als een manier om astma te beheersen.
Het op de juiste manier innemen van uw medicijnen is net zo belangrijk als het regelmatig innemen ervan. Om de behandeling goed te laten werken, moet deze de aangedane plek in uw lichaam bereiken. Neem de tijd om de video over de inhalatietechniek te bekijken die bij uw inhalator past en neem alle materialen door die uw arts heeft verstrekt over het correct gebruiken van uw medicijnen.
Het feit dat u al de tijd neemt om meer over astma te leren, is een grote stap voorwaarts — goed gedaan! Inzicht in uw aandoening en kennis van uw behandelingsopties kunnen u echt helpen om meer controle te krijgen over uw astma en uw algehele gezondheid.
Hieronder volgen enkele tips om u te helpen uw astma zelf te beheersen:
Waarom is het zo belangrijk om dagelijks astmabehandeling te gebruiken als u geen symptomen ervaart?
Opmerking: Deze informatie is alleen van toepassing op mensen met astma aan wie door hun zorgverlener een dagelijkse (onderhouds)behandeling is voorgeschreven.
Niet iedereen met astma heeft dagelijks medicatie nodig. Voor sommige personen met zeldzame symptomen en weinig tot geen beperking van de longfunctie kan een noodinhalator (gebaseerd op een inhalatiesteroïde en een luchtwegverwijder) voldoende zijn. Volg altijd de specifieke instructies van uw arts voor uw astmabehandelplan.
Om uw astma onder controle te houden, is het erg belangrijk om uw medicatie precies zo in te nemen als uw arts voorschrijft. Dit betekent dat u de dosis aanhoudt en deze dag in dag uit gebruikt. Wanneer u zich aan uw behandelplan houdt, is de kans groter dat u zich beter voelt en kunt u voorkomen dat u sterkere kortetermijnmedicijnen met potentieel ernstige bijwerkingen nodig heeft. Desalniettemin weten we dat het dagelijks innemen van medicatie een uitdaging kan zijn. Vind hier enkele nuttige tips:
Volg uw behandelplan en houd uw symptomen en longfunctie in de loop van de tijd bij. Een astmadagboek kan u helpen vastleggen hoe u zich elke dag voelt. Als u thuis een piekstroommeter heeft, gebruik deze dan regelmatig om uw ademhaling te controleren.
Indien uw symptomen moeilijk te beheersen blijven, zelfs na het proberen van eerstelijnsbehandelingen, kan het tijd zijn om een longspecialist te raadplegen.
Als u echter ook last heeft van zaken als een loopneus of verstopte neus, pijn of druk in het gezicht, of verlies van reuk, kan dit een teken zijn van chronische rhinosinusitis (CRS). Overweeg in dat geval uw huisarts en/of een keel-, neus- en oorarts (KNO-arts) te bezoeken.
De informatie, inclusief maar niet beperkt tot tekst, grafische voorstellingen, afbeeldingen en ander materiaal op deze website, is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden. Geen enkel materiaal op deze site is bedoeld als vervanging voor professioneel medisch advies, diagnose of behandeling en/of medische behandeling door een gekwalificeerde arts of zorgverlener. EUFOREA is geen medische organisatie en kan geen specifiek medisch advies aan patiënten verstrekken via internet en/of e-mail. Alle patiënten worden aangemoedigd om hun specifieke vragen aan hun eigen arts te stellen. EUFOREA presenteert deze informatie aan patiënten zodat zij hun eigen medische zorg kunnen begrijpen en eraan kunnen deelnemen. EUFOREA benadrukt met klem dat de informatie op deze website geen vervanging is voor een grondige evaluatie en behandeling door een gekwalificeerde zorgverlener.
© 2025 - EUFOREA - Alle rechten voorbehouden. Alle inhoud op dit portaal, zoals tekst, grafische voorstellingen, logo's en afbeeldingen, is eigendom van EUFOREA. Deze mogen in geen enkele vorm, online of offline, worden gereproduceerd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, gewijzigd of gebruikt zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van EUFOREA.
