Back
AERD: Afkorting voor Aspirin-Exacerbated Respiratory Disease (ook bekend als N-ERD of de trias van Samter). Deze aandoening zorgt ervoor dat ademhalingssymptomen, zoals astma of neusproblemen, verergeren bij het gebruik van bepaalde pijnstillers zoals aspirine of ibuprofen (NSAID's). Mensen met AERD hebben doorgaans een combinatie van drie problemen: astma, neuspoliepen en gevoeligheid voor aspirine of soortgelijke ontstekingsremmende geneesmiddelen.
Luchtwegen: Buizen die lucht in en uit uw longen voeren
Allergeen: Een stof (zoals pollen, huisstofmijt of huidschilfers van huisdieren) die bij bepaalde mensen een allergische reactie kan veroorzaken.
Allergische rhinitis (hooikoorts): Een allergische reactie in de neus waardoor u kunt niezen, een loopneus of verstopte neus kunt hebben en jeukende/tranende ogen kunt krijgen. Vaak uitgelokt door pollen, huisstofmijt of huisdieren.
Ontstekingsremmend: Een term voor medicijnen (zoals corticosteroïden) die zwelling, roodheid of irritatie in het lichaam verminderen.
Ontstekingsremmende noodmedicatie (AIR): Een inhalator voor directe verlichting die een snelwerkend medicijn om de luchtwegen snel te openen combineert met een inhalatiesteroïde om zwelling en ontsteking in de longen te verminderen.
Antibiotica: Geneesmiddelen die worden gebruikt om de groei van bacteriën te doden of te vertragen. Soms voorgeschreven voor patiënten met ongecontroleerd ernstig astma.
Astma: Een longaandoening waarbij de luchtwegen ontstoken en vernauwd raken, waardoor het moeilijk wordt om te ademen. Mensen met astma hebben vaak ook andere aandoeningen, zoals chronische rhinosinusitis of allergische rhinitis (hooikoorts).
Atopische dermatitis (eczeem): een huidaandoening die ervoor zorgt dat delen van de huid droog, jeukend, ontstoken en soms schilferig worden.
Biologicals: Speciale geneesmiddelen die per injectie worden toegediend en zich richten op specifieke delen van het immuunsysteem om ontstekingen te verminderen. Ze worden gebruikt wanneer andere opties niet hebben gewerkt en nadat een specialist een gedetailleerde beoordeling van uw aandoening heeft gemaakt.
Bronchiale thermoplastiek: Een behandeling voor sommige mensen met ernstig astma, uitgevoerd in een gespecialiseerd centrum. Het maakt gebruik van milde warmte om extra spierweefsel rond de luchtwegen te verminderen, waardoor ze open blijven en het ademen gemakkelijker wordt.
Bronchoconstrictie: Een medische term die de vernauwing van de luchtwegen in de longen beschrijft, waardoor het moeilijker wordt om te ademen.
Bronchodilatator: Een type medicatie dat de spieren rond de luchtwegen ontspant, waardoor deze opengaan en het ademen gemakkelijker wordt.
Bronchodilatator reversibiliteitstest (BDR): Een longfunctietest die samen met spirometrie (een andere longfunctietest, zie Spirometrie) wordt uitgevoerd om te bepalen of uw luchtwegen reageren op medicatie - en zo ja, hoeveel uw longfunctie daardoor verbetert.
Bronchoprovocatietest/Bronchiale provocatietesten: Bronchoprovocatietesten zijn een diagnostische procedure die de gevoeligheid of reactiviteit van de luchtwegen op specifieke stoffen, zoals methacholine, beoordeelt.
Symptomen op de borst: Problemen zoals hoesten, kortademigheid, piepende ademhaling of een beklemmend gevoel op de borst – vaak gekoppeld aan longaandoeningen zoals astma of COPD.
Chronisch: Betekent dat iets lang duurt, vaak maanden of jaren. Het gaat meestal niet snel weg en kan steeds weer terugkomen.
Chronische obstructieve longziekte (COPD): Een langdurige longziekte (vaak gekoppeld aan roken of vervuilde lucht) waarbij luchtwegen en kleine luchtzakjes in de longen beschadigd zijn, wat ademhalingsproblemen veroorzaakt.
Chronische rhinosinusitis (CRS): Een aandoening die wordt gekenmerkt door langdurige ontsteking in de neus en sinussen, met symptomen zoals een verstopte neus, loopneus, reukverlies en aangezichtspijn.
Comorbiditeiten: Andere aandoeningen of ziekten die tegelijkertijd met de hoofdaandoening voorkomen. Veel mensen met astma hebben bijvoorbeeld ook chronische rhinosinusitis (CRS) of allergieën.
CT-scan: Een beeldvormend onderzoek dat gedetailleerde foto's maakt van de binnenkant van uw lichaam (in dit geval uw longen) om te controleren op andere problemen of complicaties die symptomen kunnen veroorzaken of astma moeilijker onder controle te houden maken.
Diagnose: Het proces waarbij een arts vaststelt welke gezondheidstoestand een persoon heeft.
Differentiële diagnose: Een lijst van mogelijke aandoeningen die de symptomen van een patiënt zouden kunnen verklaren. Voordat CRS wordt bevestigd, zal uw arts andere aandoeningen overwegen die uw symptomen zouden kunnen veroorzaken.
Eosinofielen: Eosinofielen zijn een type witte bloedcellen die verantwoordelijk zijn voor ontstekingen. Mensen met een hoog gehalte aan eosinofielen kunnen een verhoogde zwelling in de luchtwegen hebben, wat kan leiden tot astmasymptomen.
Eosinofiel astma: Een subtype van astma dat wordt gekenmerkt door hoge concentraties eosinofielen, een type witte bloedcel, in de luchtwegen
Endotypering / Fenotypering: Specialistische termen voor het classificeren van een ziekte door te kijken naar het exacte type ontsteking of de betrokken cellen. Dit helpt artsen om behandelingen op maat te maken, zoals het beslissen welk type biologicals ze moeten gebruiken.
KNO-arts (Keel-Neus-Oorarts): Een arts die gespecialiseerd is in aandoeningen aan het oor, de neus en de keel. Ook wel een otolaryngoloog genoemd.
Exacerbatie: Een plotselinge verergering of opvlamming van symptomen. Als u begrijpt wanneer u een exacerbatie heeft, kunt u eerder uw arts raadplegen en indien nodig de medicatie aanpassen.
FENO-test (Fractional exhaled nitric oxide): Een eenvoudige ademtest die het gehalte aan stikstofmonoxide meet in de lucht die u uitademt. Hogere waarden kunnen een teken zijn van ontsteking in uw luchtwegen.
Forced Oscillation Technique (FOT): Een longfunctietest die gebruikmaakt van zachte drukgolven tijdens een normale ademhaling. Het is vooral nuttig voor mensen die geen traditionele testen zoals spirometrie kunnen uitvoeren.
Gastro-oesofageale refluxziekte (GORZ): Een veelvoorkomende aandoening waarbij de maaginhoud omhoog stroomt in de slokdarm en brandend maagzuur veroorzaakt.
Glaucoom: Een oogaandoening die de oogzenuw beschadigt, vaak als gevolg van een hoge druk in het oog. Deze schade kan leiden tot gezichtsverlies of zelfs blindheid als het niet wordt behandeld.
Huisstofmijt: Kleine insectachtige beestjes die voorkomen in huisstof en die allergieën kunnen uitlokken en astma- of CRS-symptomen kunnen verergeren als u allergisch bent.
Immuunsysteem: De verdediging van uw lichaam tegen infecties en vreemde stoffen. Bij astma kan dit systeem overreageren, wat aanhoudende ontstekingen veroorzaakt.
Immunotherapie: Een behandeling die het lichaam kan helpen aan allergenen te wennen, zodat het na verloop van tijd minder heftig reageert. Vaak gegeven als injecties of druppels/tabletten onder de tong.
Ontsteking: Zwelling of irritatie in de weefsels van het lichaam, vaak als gevolg van de reactie van het immuunsysteem op infecties of irriterende stoffen. Astma wordt gedreven door langdurige ontsteking.
Erfelijk: Verwijst naar eigenschappen of een grotere kans op het ontwikkelen van bepaalde aandoeningen die via genen van ouders op kinderen worden doorgegeven.
In remissie: Wanneer een chronische aandoening geen significante symptomen meer veroorzaakt.
-itis (achtervoegsel): Een medische uitgang die 'ontsteking' betekent. Wanneer u '-itis' in een woord ziet (zoals rhinitis of sinusitis), geeft dit aan dat het genoemde weefsel of orgaan gezwollen of ontstoken is.
Irriterende stof: Een stof of omgevingsfactor die astmasymptomen kan uitlokken of verergeren door de luchtwegen te irriteren. Het is anders dan een allergie omdat uw immuunsysteem er niet bij betrokken is — het irriteert uw longen rechtstreeks.
Leukotrieen-modulatoren: Een groep astmamedicijnen die symptomen zoals zwelling en ontsteking in uw luchtwegen helpt voorkomen. Het helpt ook bij seizoensgebonden allergieën. Het kan worden gebruikt als de standaardbehandeling voor astma niet voldoende is.
Langwerkende bèta-agonist (LABA): Een type astmamedicatie dat helpt de spieren rond de luchtwegen te ontspannen om ze te helpen openen.
Langwerkende muscarine-antagonist (LAMA): Een type astmamedicatie dat de spieren in de luchtwegen ontspant, waardoor het ademen gemakkelijker wordt. Het is een type aanvullende behandeling die kan worden overwogen als de basisonderhoudstherapie niet voldoende is.
Onderhoudsbehandeling: Medicijnen die dagelijks worden ingenomen om de ontsteking in de luchtwegen te verminderen, astmasymptomen te voorkomen en het risico op astma-opvlammingen te minimaliseren.
Maintenance And Reliever Therapy (MART): Een astmabehandelingsschema waarbij één enkele combinatie-inhalator wordt gebruikt in plaats van een aparte onderhouds- en noodinhalator.
Het immuunsysteem moduleren: Het aanpassen of reguleren van hoe sterk het verdedigingssysteem van uw lichaam reageert.
Slijmvliezen: Een synoniem voor mucosa. De mucosa bekleedt de binnenkant van veel lichaamsholten en organen. Het scheidt slijm af om de bekleding van de organen en holten te smeren en te beschermen tegen verschillende deeltjes en ziekteverwekkers.
Mucolytica: Een type medicatie dat helpt om slijm te verdunnen en los te maken, waardoor het gemakkelijker op te hoesten en uit de luchtwegen te verwijderen is.
Slijm: Een glibberige substantie die vooral wordt geproduceerd door slijmvliezen, zoals die in de neus, keel en longen, die het bevochtigt en beschermt. Slijm dat specifiek in de longen en keel wordt geproduceerd, wordt ook wel sputum genoemd.
Slijmproppen: Dikke klonten slijm die de luchtwegen blokkeren. Ze zijn een belangrijk kenmerk van ernstig astma en kunnen het ademen bemoeilijken door meer luchtwegobstructie te veroorzaken.
Nasaal: Verwijst naar alles wat met de neus te maken heeft (bijvoorbeeld "nasale spray" of neusspray).
Nasale endoscopie: Een procedure waarbij een dunne buis met een camera voorzichtig in de neus wordt ingebracht om diep in de neusdoorgangen en sinussen te kijken.
Neuspoliepen: Zachte gezwellen in de neus of sinussen als gevolg van ontsteking die op kleine druiven lijken. Ze kunnen de luchtstroom blokkeren en uw reukvermogen verminderen.
Neuspoliepsyndroom (CRSwNP): Een type chronische rhinosinusitis waarbij patiënten neuspoliepen hebben, wat leidt tot problemen zoals een verstopte neus, reukverlies, aangezichtsdruk en/of frequente sinusinfecties.
N-ERD (NSAID-geëxacerbeerde respiratoire aandoening): Een aandoening waarbij pijnstillers zoals aspirine of ibuprofen de respiratoire symptomen (nasaal of astma) verergeren. Ook wel de triade van Samter genoemd. Mensen met N-ERD hebben doorgaans een combinatie van drie problemen: astma, neuspoliepen en gevoeligheid voor aspirine of soortgelijke ontstekingsremmende geneesmiddelen.
NSAID's (niet-steroïde ontstekingsremmers): Geneesmiddelen zoals ibuprofen of aspirine die pijn, koorts en ontsteking verminderen, maar aanvallen kunnen uitlokken bij mensen met N-ERD.
Obstructief slaapapneusyndroom (OSAS): Een aandoening waarbij de bovenste luchtweg tijdens de slaap kortstondig dichtklapt, wat herhaalde adempauzes veroorzaakt.
Beroepsgebonden: Met betrekking tot of veroorzaakt door iemands werk of activiteit
Oraal: Met betrekking tot de mond. Bijvoorbeeld, "orale medicatie" wordt via de mond ingenomen.
Osteoporose: Een aandoening die ervoor zorgt dat botten zwak en broos worden
Pen (voorgevuld) of spuit (voorgevuld): Hulpmiddelen die worden gebruikt om biologische geneesmiddelen te injecteren. Voorgevuld betekent dat de juiste dosis al in het hulpmiddel zit, klaar voor gebruik.
Fenotypering: (Zie Endotypering) Een andere manier om ziekten te classificeren op basis van hoe de aandoening zich voordoet of gedraagt — helpt bij het personaliseren van behandelkeuzes.
Peak Expiratory Flow (PEF)-test: Een snelle en eenvoudige test, met behulp van een handapparaat, om te meten hoe snel u lucht uit uw longen kunt blazen
Peakflow-waarde: Het resultaat van het gebruik van een peakflowmeter, die aangeeft hoe snel u lucht uit uw longen kunt blazen. Het helpt aan te geven hoe goed uw longen werken.
Longarts: Een arts die gespecialiseerd is in longaandoeningen zoals astma of COPD, ook wel een pulmonoloog genoemd.
Alarmsymptomen: Ernstige tekenen bij astma (zoals moeite met lopen/praten, blauwe lippen of vingernagels, of symptomen die snel verergeren) die betekenen dat u onmiddellijk spoedeisende hulp moet zoeken.
Noodinhalator: Een snelwerkende inhalator die wordt gebruikt tijdens een astma-opvlamming. Het opent snel de luchtwegen om het ademen gemakkelijker te maken. Sommige noodinhalatoren helpen ook om ontstekingen te verminderen.
Remissie: Astmaremissie is een toestand waarin de symptomen minimaal of zelfs volledig afwezig zijn gedurende een langere periode.
Rinitis: Ontsteking van het slijmvlies aan de binnenkant van de neus, wat vaak niezen, jeuk of een loopneus veroorzaakt.
Rhinosinusitis: Ontsteking die zowel de neus (rhino) als de sinussen (sinusitis) treft. Chronische rhinosinusitis (CRS) is wanneer dit langer dan 12 weken duurt. Wanneer de symptomen minder dan 12 weken aanwezig zijn, wordt dit acute rhinosinusitis genoemd. Dit wordt vaak uitgelokt door een virale infectie (zoals een gewone verkoudheid) of soms door bacteriën.
Trias van Samter: Een andere naam voor N-ERD (NSAID-exacerbated respiratory disease). Een aandoening waarbij pijnstillers zoals aspirine of ibuprofen de ademhalingssymptomen (nasaal of astma) verergeren. Mensen met de trias van Samter hebben doorgaans een combinatie van drie problemen: astma, neuspoliepen en gevoeligheid voor aspirine of soortgelijke ontstekingsremmende geneesmiddelen.
Gezamenlijke besluitvorming: Een gezamenlijk proces waarbij zorgverleners en patiënten samenwerken om weloverwogen beslissingen over de zorg te nemen.
Kortwerkende bèta-agonist: Een astmamedicijn voor snelle verlichting dat de spieren rond uw luchtwegen ontspant, waardoor het gemakkelijker voor u wordt om te ademen.
Sinussen: Luchtgevulde ruimtes in uw gezicht (achter de neus, wangen en het voorhoofd) die helpen de lucht die u inademt te filteren, verwarmen en bevochtigen. Ze beïnvloeden ook hoe uw stem klinkt.
Huidpriktest: Een snelle test voor allergieën. Een arts of verpleegkundige prikt met een kleine hoeveelheid allergeen in uw huid om te zien of u reageert.
Specialist: Een arts met een gespecialiseerde opleiding op een bepaald gebied, zoals KNO (keel-neus-oor), longen (pulmonologie) of allergie (allergologie).
Spirometrie: Een longfunctietest die de hoeveelheid lucht meet die u in één geforceerde ademhaling kunt uitblazen.
Steroïden: Medicijnen die worden gebruikt om aandoeningen te behandelen die roodheid en zwelling (ontsteking) in het lichaam veroorzaken, zoals astma. Steroïden kunnen in verschillende vormen worden gebruikt, zoals tabletten (orale steroïden) of inhalatoren (inhalatiesteroïden).
Triggers: Dingen die uw astmasymptomen kunnen uitlokken of verergeren, zoals allergenen, sigarettenrook, vervuiling of koude lucht.
Piepende ademhaling: Een fluitend geluid bij het ademen, vooral bij het uitademen.
Irriterende stoffen op de werkplek: Stof, chemicaliën, dampen of andere stoffen op het werk (of bij hobby's) die uw neus en luchtwegen kunnen irriteren, wat leidt tot ontstekingen en verergerde astmasymptomen.
De informatie, inclusief maar niet beperkt tot tekst, afbeeldingen, illustraties en ander materiaal op deze website, is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden. Geen enkel materiaal op deze site is bedoeld als vervanging voor professioneel medisch advies, diagnose of behandeling en/of medische behandeling door een gekwalificeerde arts of zorgverlener. EUFOREA is geen medische organisatie en kan geen specifiek medisch advies aan patiënten verstrekken via internet en/of e-mail. Alle patiënten worden aangemoedigd om hun specifieke vragen aan hun persoonlijke artsen te stellen. EUFOREA presenteert deze informatie aan patiënten zodat zij hun eigen medische zorg kunnen begrijpen en eraan kunnen deelnemen. EUFOREA benadrukt nadrukkelijk dat de informatie op deze website geen vervanging is voor een grondige evaluatie en behandeling door een gekwalificeerde zorgverlener.
© 2025 - EUFOREA - Alle rechten voorbehouden. Alle inhoud op dit portaal, zoals tekst, afbeeldingen, logo's en illustraties, is eigendom van EUFOREA. Deze mag in geen enkele vorm, online of offline, worden gereproduceerd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, gewijzigd of gebruikt zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van EUFOREA.
