Back
Allergische rhinitis (AR) is een medische aandoening met neussymptomen zoals een verstopte neus, loopneus, jeuk en niezen, veroorzaakt door allergenen die de neus binnendringen bij iemand die gesensibiliseerd* is. Bij sommige mensen veroorzaken allergenen ook reacties in de ogen (allergische conjunctivitis) en/of in de longen (allergisch astma).
* Sensibilisatie treedt op wanneer het immuunsysteem van het lichaam een stof als vreemd herkent en er allergische antistoffen tegen begint te produceren. Dit proces kan plaatsvinden zonder merkbare symptomen. Als de gesensibiliseerde persoon echter opnieuw wordt blootgesteld aan dezelfde stof, kan het immuunsysteem reageren door chemische stoffen zoals histamine vrij te geven. Dit veroorzaakt een ontsteking van het neusslijmvlies, wat leidt tot de typische neusklachten.
AR komt zeer vaak voor. Wereldwijd treft het tussen de 10% en 30% van de bevolking. Helaas blijven veel mensen ongediagnosticeerd of wordt er een verkeerde diagnose gesteld.
Hoewel AR op elke leeftijd kan ontstaan, ontwikkelen de symptomen zich vaak tijdens de kinderjaren of adolescentie, met een piek tussen de 20 en 40 jaar, waarna ze geleidelijk kunnen afnemen. Het is een van de meest voorkomende chronische aandoeningen bij kinderen. AR is ongebruikelijk bij kinderen jonger dan 2 jaar, maar tussen de 3 en 12 jaar neemt het aantal gesensibiliseerde kinderen gestaag toe. Kinderen hebben meer kans om AR te ontwikkelen als een of beide ouders de aandoening hebben.
‘Rhinitis’ betekent ontsteking (roodheid, zwelling) van het neusslijmvlies. Het is gekoppeld aan hinderlijke symptomen zoals neusverstopping, niezen, jeuk en slijm dat achter in de keel druppelt. Er zijn veel oorzaken voor rhinitis, waarvan een virale verkoudheid de meest voorkomende is, waar iedereen van tijd tot tijd last van heeft. Allergische rhinitis daarentegen wordt veroorzaakt door allergieën voor onschadelijke stoffen in de lucht. De allergische ontsteking kan ook leiden tot irritatie van de neus, waardoor patiënten niet alleen op allergenen reageren, maar ook op andere zaken zoals temperatuurveranderingen, rook, parfum, enz.
Soms vertoont een persoon met AR en een niet-gediagnosticeerd allergeen, zoals huisstofmijt, deze niet-specifieke reacties en wordt de verkeerde diagnose niet-allergische rhinitis (NAR) gesteld.
AR wordt soms “hooikoorts” genoemd, maar deze naam is verwarrend. De aandoening wordt niet veroorzaakt door contact met hooi en er is geen sprake van koorts. Hooikoorts verwijst doorgaans naar seizoensgebonden allergische rhinitis, maar niet alle allergieën zijn seizoensgebonden. Seizoensgebonden allergieën treden op in de lente, zomer en vroege herfst, wanneer de pollenconcentraties van bomen, grassen en onkruid hoger zijn. Huisstofmijten, kakkerlakken en huidschilfers van dieren zijn voorbeelden van allergenen die het hele jaar door aanwezig zijn en het hele jaar door (perennerende) allergische rhinitis kunnen veroorzaken.
Sommige symptomen van virale infecties en allergische rhinitis lijken op elkaar, maar er zijn verschillen waar u op kunt letten.
|
Aandoening
|
Symptomen
|
Begin van de symptomen
|
Duur van de symptomen
|
|---|---|---|---|
|
Allergische rhinitis
|
- Niezen (vaak in aanvallen) en jeuk aan de neus
- Heldere neusuitvloed en/of verstopte neus - Kan gepaard gaan met jeukende, rode en/of tranende ogen - Jeukende keel/oren/gehemelte - Vermoeidheid |
Meestal een trigger, zoals blootstelling aan pollen, huisstofmijt of een huisdier. Symptomen ontwikkelen zich onmiddellijk bij blootstelling aan het allergeen, maar voortdurende blootstelling (bijv. aan huisdieren, huisstofmijt) kan het moeilijker maken om de blootstelling te koppelen aan het begin van de symptomen.
|
Zolang de blootstelling aan het allergeen voortduurt.
Ze kunnen daarna nog uren aanhouden. |
|
Verkoudheid
|
- Keelpijn, daarna verstopte neus en/of loopneus (dikke en/of gekleurde afscheiding) en/of niezen
- Vermoeidheid - Hoesten |
1 tot 3 dagen na blootstelling aan een verkoudheidsvirus (een ander ziek persoon)
|
Meestal een week of korter
|
|
COVID-19
(coronavirusziekte)
|
- Hoofdpijn
- Keelpijn - Loopneus of verstopte neus, soms ook niezen - Spierpijn - Vermoeidheid - Soms koorts - Soms diarree, misselijkheid of braken - Nieuw verlies van smaak en/of reuk - Hoesten |
1 tot 4 dagen na blootstelling aan een influenzavirus (een ander ziek persoon)
|
Een paar dagen tot twee weken, maar sommigen ervaren ernstige complicaties die ziekenhuisopname vereisen
|
|
De griep (influenza)
|
- Hoofdpijn
- Hoest - Spierpijn - Vermoeidheid - Keelpijn - Een loopneus of verstopte neus - Koorts of een koortsig gevoel/rillingen - Vermoeidheid - Soms diarree, misselijkheid of braken (vaker bij kinderen) |
1 tot 4 dagen na blootstelling aan een influenzavirus (een ander ziek persoon)
|
Een paar dagen tot twee weken, maar sommigen ervaren ernstige complicaties die ziekenhuisopname vereisen
|
De bovenstaande tabel helpt u de typische tekenen van een kortdurende verkoudheid en allergische rhinitis te herkennen. Deze tabel is niet bedoeld voor zelfdiagnose. Als de symptomen aanhouden, is het raadzaam deze met uw arts te bespreken om een juiste diagnose en passende behandeling te krijgen.
Verschillende stoffen binnen en buiten uw huis kunnen allergische rhinitis uitlokken. Veelvoorkomende triggers zijn:
Pollen van bomen, grassen en onkruid zijn de meest voorkomende oorzaak van seizoensgebonden allergische rhinitis. Bij mensen die last hebben van het hele jaar door (perennerende) allergische rhinitis, zijn de meest voorkomende oorzaken huisstofmijten, huidschilfers van dieren, kakkerlakken en schimmels.
Beroepsallergenen kunnen ook allergische rhinitis veroorzaken. Meer dan 300 stoffen kunnen beroepsrhinitis veroorzaken, dezelfde stoffen die beroepsgebonden astma kunnen induceren.
Sommige zijn plantaardige of dierlijke eiwitten (meel, latex, proefdieren). Sensibilisatie kan objectief worden aangetoond door middel van een huidpriktest of een bloedonderzoek (serumspecifiek IgE). Andere stoffen veroorzaken ontsteking van het neusslijmvlies (mucosale inflammatie) via niet-allergische mechanismen (bijv. di-isocyanaten en glutaaraldehyde) of via irritatie (bijv. chloor en ammoniak).
Houtstof
Latex
Metalen
Huidschilfers van dieren
Meelstof
Chemische allergenen
De neiging om allergieën te ontwikkelen, zoals allergische rhinitis (AR), kan erfelijk zijn. Dit betekent dat het risico hoger is bij mensen met een familiegeschiedenis van allergieën. U heeft ook meer kans om AR te ontwikkelen als u astma of eczeem heeft.
Niet iedereen met genetische risico's wordt allergisch - de omgeving speelt ook een rol. Beschermende factoren zijn onder meer de microben die in en op uw lichaam leven. Vroege blootstelling aan boerderijdieren, honden en aarde vermindert het risico op allergieën. Vaginale bevalling, borstvoeding en de vroege introductie van een grote verscheidenheid aan echte voedingsmiddelen kunnen beschermend werken. Vaccinatie tegen tuberculose lijkt het risico ook te verminderen.
AR is een risicofactor voor de latere ontwikkeling van astma. Dit risico kan worden verminderd door uw allergische rhinitis te behandelen. Studies wijzen uit dat een vroege diagnose en adequate behandeling van AR, inclusief het gebruik van allergeenspecifieke immunotherapie (AIT), kunnen helpen het risico op het ontwikkelen van astma te verminderen.
Blootstelling aan beroepsallergenen kan leiden tot AR vóór de ontwikkeling van astma. Het is van vitaal belang om de AR te diagnosticeren en de werknemer uit het contact met het allergeen te halen voordat astma zich ontwikkelt.
We weten dat een huisdierallergie een uitdaging is, vooral als u van dieren houdt en ervan droomt er zelf een te hebben.
In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, zijn dieren die als “hypoallergeen” worden bestempeld, niet echt allergievrij. Elk ras kat of hond kan allergische reacties uitlokken. Dit komt omdat niet de vacht de allergieën veroorzaakt, maar de huidschilfers van het dier (kleine schilfers dode huid die voortdurend worden afgestoten). Specifiek bij katten wordt het eiwit dat verantwoordelijk is voor allergieën voornamelijk aangetroffen in speeksel, evenals in de urine- en voortplantingswegen en in huidklieren. Dit betekent dat naaktkatten net zo allergeen kunnen zijn als hun langharige soortgenoten.
Allergieën zijn meer dan alleen een klein ongemak! Ze kunnen uw dagelijks leven en algemeen welzijn aanzienlijk beïnvloeden, van alledaagse activiteiten tot uw slaap. U hoeft zich niet zomaar bij de symptomen neer te leggen, want er zijn effectieve behandelingen beschikbaar.
Het behandelen van allergische rhinitis helpt niet alleen uw symptomen te verminderen en uw levenskwaliteit te verbeteren, maar het komt ook andere aspecten van uw gezondheid ten goede. Het beheersen van uw allergieën kan bijvoorbeeld uw slaap verbeteren, waardoor u zich overdag alerter en productiever voelt. Als u ook astma heeft, is het beheersen van uw allergische rhinitis extra belangrijk, omdat het kan helpen voorkomen dat uw astmasymptomen verergeren.
Hoewel allergieën vaak in de familie voorkomen, wat betekent dat u een aanleg voor het ontwikkelen van allergieën kunt erven, betekent het feit dat u geen allergische ouders heeft niet dat u zelf geen allergische rhinitis kunt ontwikkelen. Sommige mensen ontwikkelen allergische reacties als gevolg van omgevingsfactoren. Allergieën ontwikkelen zich meestal tijdens de kinderjaren, maar de eerste allergische reacties kunnen op elke leeftijd optreden.
U hoeft de symptomen van allergische rhinitis niet te verdragen uit angst om u slaperig te voelen. Deze bezorgdheid komt voornamelijk voort uit oudere antihistaminica van de eerste generatie, die bekend stonden om hun sederende werking. Tegenwoordig zijn er veel effectieve allergiebehandelingen beschikbaar, waaronder moderne antihistaminica die de rijvaardigheid niet beïnvloeden.
Als u zich zorgen maakt over bijwerkingen, is het belangrijk om dit te bespreken met uw zorgverlener, die u kan helpen bij het kiezen van de meest geschikte en veilige behandeling voor uw individuele behoeften.
Bij het gebruik van een neusbehandeling voor allergische rhinitis is het belangrijk om te weten wat erin zit. Corticosteroïdsprays zijn veilig voor langdurig gebruik en zijn een aanbevolen eerstelijnsbehandeling voor mensen met allergische rhinitis. Sommige mensen kunnen milde bijwerkingen ervaren zoals irritatie, neusbloedingen of droogheid, wat vaak kan worden opgelost door de juiste spraytechniek te leren.
Een ander type neusspray, de zogenaamde 'nasale decongestiva', kan echter een potentieel probleem vormen. Deze sprays/druppels kunnen gezwollen weefsel in uw neus snel doen slinken, waardoor het ademen gemakkelijker wordt. Maar als u ze langer dan een paar dagen achter elkaar gebruikt, kan uw neus afhankelijk worden van de spray om open te blijven. Om dit probleem te voorkomen, dient u deze sprays alleen te gebruiken wanneer dat nodig is voor de behandeling van ernstige neusverstopping en dient u altijd de aanbevolen gebruiksduur te respecteren (niet langer dan 7 dagen achter elkaar).
Op dit moment is het doel van de behandeling van allergische rhinitis het onder controle houden van de symptomen, aangezien een volledige genezing nog niet beschikbaar is. Voor mensen bij wie de symptomen niet voldoende onder controle zijn met standaardbehandelingen, kan allergeenimmunotherapie echter een optie zijn. Dit is momenteel de enige behandeling waarvan is aangetoond dat deze het verloop van de ziekte verandert, weg van allergie en naar tolerantie voor de allerge(e)n(en) die de symptomen uitlokken.
De informatie, inclusief maar niet beperkt tot tekst, afbeeldingen, illustraties en ander materiaal op deze website, is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden. Geen enkel materiaal op deze site is bedoeld als vervanging voor professioneel medisch advies, diagnose of behandeling en/of medische behandeling door een gekwalificeerde arts of zorgverlener. EUFOREA is geen medische organisatie en kan geen specifiek medisch advies geven aan patiënten via internet en/of e-mail. Alle patiënten worden aangemoedigd om hun specifieke vragen aan hun eigen arts te stellen. EUFOREA presenteert deze informatie aan patiënten zodat zij hun eigen medische zorg kunnen begrijpen en eraan kunnen deelnemen. EUFOREA benadrukt met klem dat de informatie op deze website geen vervanging is voor een grondige evaluatie en behandeling door een gekwalificeerde zorgverlener.
© 2025 - EUFOREA - Alle rechten voorbehouden. Alle inhoud op dit portaal, zoals tekst, afbeeldingen, logo's en illustraties, is eigendom van EUFOREA. Deze mogen in geen enkele vorm worden gereproduceerd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, gewijzigd of gebruikt, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van EUFOREA.
